Rhapsody in Blue

• English
• Nederlands
• Français

Rhapsody in Blue van George Gershwin is een beroemde compositie waarin elementen uit de klassieke muziek naadloos samensmelten met jazz, waardoor een kenmerkend geluid ontstond dat de Amerikaanse muziek in de 20e eeuw mede vormgaf.

Het werk ging op 12 februari 1924 in première en werd gespeeld door de jazzband van Paul Whiteman en Gershwin aan de piano voor een concert met de titel An Experiment in Modern Music.
De compositie is vooral beroemd om zijn openingsklarinet glissando, een golvend loopje dat perfect de vrij vloeiende essentie van jazz weergeeft.

In Rhapsody in Blue combineert Gershwin vakkundig symfonische structuur met improviserende jazzmotieven, waardoor het een krachtig symbool wordt van de dynamische, steeds veranderende cultuur van het New York van de jaren 1920.

Rhapsody in Blue is sindsdien een bepalend werk geworden in het concertrepertoire, bewonderd om zijn ritmische energie, rijke orkestratie en levendige weergave van het stedelijke Amerikaanse leven. De blijvende invloed en populariteit maken het nog steeds een opvallend stuk, gevierd voor het overbruggen van de grenzen tussen de werelden van jazz en klassieke muziek.

Anekdote

Een amusante anekdote over de creatie van dit iconische werk is dat Gershwin in de New-York Tribune van 4 januari 1924 ontdekte dat Whiteman al een nieuwe compositie van hem had aangekondigd - een voorbeeld van vroeg nepnieuws.

In een daaropvolgend telefoongesprek vertelde Whiteman Gershwin dat Whitemans aartsrivaal Vincent Lopez van plan was om het idee van zijn experimentele concert te stelen en dat er geen tijd te verliezen was. Whiteman haalde Gershwin dus uiteindelijk over om het werk te componeren.

Gershwin begon aan de compositie op 7 januari, voor jazzensemble (genoteerd op slechts twee notenbalken) en piano. Na een paar weken voltooide hij de compositie en gaf het door aan Ferde Grofé, Whitemans arrangeur, die het werk op 4 februari orkestreerde, slechts 8 dagen voor de première.