Cello Concerto No.1 in C major, Hob.VIIb:1

• English
• Nederlands
• Français

Joseph Haydns Celloconcert Nr. 1 in C groot, Hob. VIIb:1, gecomponeerd tussen 1761 en 1765, is een meesterwerk van het klassieke concertrepertoire. Bijna twee eeuwen lang werd gedacht dat dit concert verloren was gegaan, totdat het in 1961 werd herontdekt in de archieven van het Nationaal Museum van Praag. Door deze opmerkelijke vondst is het concerto sindsdien uitgegroeid tot een van de beste voorbeelden in zijn soort.

Het concerto laat een perfecte balans zien tussen de solist en het orkest, waarbij de cello virtuoze passages aflevert en tegelijkertijd een gracieuze dialoog met het ensemble onderhoudt. Het opent met een statig Moderato, rijk aan thematisch materiaal, gevolgd door een diep expressief Adagio, waarin de warme, lyrische toon van de cellist centraal staat. Het werk eindigt met een energiek Allegro molto, vol pittige melodieën en technische brille.

Anekdote

De herontdekking van dit concerto is omgeven door een intrigerende anekdote. In 1961 vond de Tsjechische musicoloog Oldřich Pulkert het lang verloren gewaande manuscript in de archieven van het Nationaal Museum van Praag. Eenmaal geverifieerd als het originele werk van Haydn, werd het geprezen als een belangrijke muzikale schat.

Vandaag de dag is het een geliefde standaard in het cellorepertoire, bekend om zowel de emotionele diepgang als de virtuoze eisen. Haydn componeerde het concerto waarschijnlijk voor zijn collega Joseph Weigl, de 1e cellist in het orkest van Prins Esterházy. Joseph Haydn, de kapelmeester van het orkest, was de peetvader bij de doop van Weigl jr.

Door de dood van de prins was het orkest van Esterházy tussen 1790 en 1794 opgeheven, maar na de dood van zijn opvolger werd die muziekkapel in 1794 nieuw leven ingeblazen. De nieuwe prins vroeg Haydn (die nog steeds officieel kapelmeester was) om zijn post weer op te nemen. Er werd echter een regeling getroffen waarbij Joseph Weigl indien nodig voor zijn peetvader zou invallen. Hierdoor kon de 'oude' Haydn zijn vrijheid behouden.